Saga Hliðs
Fyrstu
heimildir um jörðina
Hlið eru frá 1395
Margbýlt var á Hliði á árum áður
bæði Stórbýli, og hjáleigur
og önnur býli einnig þurrabúðir,
tómthús og fjöldi útihúsa.
allmiklar verbúðir voru á melhöfða
sem nú er flæðisker suðvestur
undan Hliði og var þar einn aðal útróðrastaðurinn á suðurnesinu í margar
aldir. Þar gistu allt að 30 manns í verbúðum, það hlýtur
að hafa verið töluverð mannraun að hafast þar
við, þegar menn komu þreyttir, kaldir
og blautir úr róðri á opnum árabátum,
að hafast við í illa eða ekkert
upphituðum verbúðum vart vind og vatnsheldum á stað þar
sem lognið fer iðulega mjög hratt yfir.
 |
| Bátur á leið í róður |
|
 |
| Óþekktur
sjómaður |
|
Margt
stórmenna hafa búið á jörðinni
Hliði svo sem Kristján Mathiesen sem gerði þaðan úr í kring
um 1880, Jón Þórarinsson Hreppstjóri
og alþingismaður,
Einn
af þeim merkismönnum
sem hafa búið að Hliði er Jörundur Ólafsson
en hann átti afburða gæðing sem
Skjóni hét þegar Skjóni
kvaddi þessa veröld, 1807, gróf Jörundur
hann í miðjum Hjallavelli sem að sunnanverðu
Hliði ofan á gröfina setti hann stein
sem hann hafði höggvið í þessa
vísu:
Heygan
Skjóna hér ég
tel
Þessi Jörsa þjenti
vel
Hestinn bezt að liði.
Þegar hann bjó á Hliði
Um
1900 gróf sjórinn
eiðið í sundur og þurfti að sæta
flóð og fjöru til að komast til
og frá Hliði
Töluverður jarðhiti er
að Hliði í flæðarmálinu
er hver sem heitir Laugin, sem kemur nú ekki
upp nema á stórstreymi, hér á árum áður
var hann inni á túni og ekki ólíklegt
að Snorri Sturluson sem meðal annars átti
Bessastaði, Eyvindastaði og jafnvel Hlið hafi
brugðið sér í laugina þegar
hann gisti á skemmtisetri sínu Bessastöðum.
Snorri
var einn af frumkvöðlum
bað menningarinnar okkar og er Snorralaug Í Skálholti
kennd við hann.
Sundkennsla
var í víkinni
milli Laugarinnar og núverandi húss á fjórða áratug
aldarinnar og hafa það verið kaldir kappar
sem tóku þátt í því.
Gömul borhola er á vestanverðum
Hliðstanga eitthvað gekk erfiðlega að bora,
skífurnar á borkrónunni vildu
brotna, svo það var gefist upp eftir nokkra
tugi metra. Sagan segir að bóndinn á Hliði
hafi séð álfkonu sem benti honum á þann
stað sem borað skildi á þess vegna
var borað á þessum stað en ekki þar
sem ráðgjafar mæltu með. Til eru ótal
sögur um drauga, álfa og huldufólk
að Hliði hvað svo rammt að því um
miðja síðustu öld að engin
gat hafist við í gamli hliðsbænum
sem var reisulegt tveggja hæða steinhús
sem stóð töluvert austar á tanganum
en núverandi hús stendur.
 |
| Sundgarpar í skólasundi í sjónum
við Hlið |
|
 |
| Gamla Hliðshúsið |
|
Hlið er
samtvinnuð sögu álftanes, þar á meðal
forseta setrið sem var bæði fangakista,
fálkahús og aftökustaður ásamt því að vera
skemmtisetur Snorra Sturlusonar. Stutt frá Bessastöðum
bjó Óli Skans og kona hans, sem hét
reyndar Fía en ekki Vala, við skans sem
gerður var til að verjast sjóræningjum
Tyrkjaránsins og fleirrum. Bjarnastaða beljurnar áttu það til
að baula mikið við einn fyrsta barnaskóla
landsins sem tók til starfa 1791. Á Álftarnesi
er mjög víðsýnt og aldrei hægt
að fá nóg af útsýni
enda var þar reknar stjörnuathugunarstöðvar
að Bessastöðum 1749-1751 og Lambhúsum
1779-1805
Sjá nánar um sögu Álftarnes í bók Önnu Ólafsdóttur
Björnsson og á heimasíðu Álftanes: http://www.alftanes.is/Files/Skra_0005316.pdf
Árið 1996 fluttum við fjölskyldan
að Hliði en þá hafði það verið í eyði í nokkurn
tíma við gerðum íbúðahúsið upp
og byggðum við það sólstofu
2003 sem nú er rekin heimaveitingastofa.
Þegar þetta er skrifað er í undirbúningi
að gera upp bátaskýlið og breyta því í spa
hús, baðhús.
 |
| Hlið 1996 |
|
 |
| Hlið 2004 |
|
Árið 2002 var Hluti jarðarinnar
friðlýstur sem fólkvangur vegna fjölbreytts
dýralífs.
|